Kernontwapening weer verder uit beeld
IPPNW-slotverslag van de 11e NPV-Toetsingssconferentie
De 11e Toetsingssconferentie (RevCon) van het Non-Proliferatie Verdrag (NPV) inzake het niet verspreiden van kernwapens is voor de derde keer op rij afgesloten zonder een slotdocument. Kernwapenstaten verzaken hun verplichting tot kernontwapening.
Onenigheid over de formulering betreffende de naleving door Iran van zijn verdragsverplichtingen werd als de oorzaak opgevoerd. Maar de kernwapenstaten gingen deze onderhandelingen in met de intentie om hun verplichtingen tot kernontwapening (Artikel VI van het NPV) te ontlopen en elke zinvolle vooruitgang te belemmeren.
IPPNW (International Physicians for the Prevention of Nuclear War) veroordeelt deze weigering van de kernwapenstaten en hun bondgenoten om hun ontwapeningsverplichtingen na te komen. Deze uitkomst maakt de wereld nog onveiliger tegen de dreiging van verspreiding en gebruik van kernwapens.
Gedurende de vier weken van NPV-onderhandelingen heeft de wereldwijde meerderheid van staten duidelijk gemaakt dat de wereld dringend actie eist om kernwapens te elimineren. Staten uit alle regio’s van de wereld bevestigden dat de catastrofale humanitaire gevolgen van kernwapens (HINW) centraal moeten blijven staan in alle discussies over kernwapens. Het bewijs is onweerlegbaar. Geen enkel land, internationale organisatie of gezondheidssysteem zou adequaat kunnen reageren op de directe en langdurige verwoesting die zelfs maar door één enkele kernontploffing wordt veroorzaakt. Een kernoorlog tussen een van de negen kernwapenstaten zou leiden tot het einde van het leven zoals wij dat kennen. Preventie is de enige zinvolle actie – en preventie vereist een kernwapenvrije wereld.
Ondanks bijna een eeuw aan getuigenissen van Hibakusha en overlevenden van kernwapentests en wetenschappelijk bewijs over de HINW, weigerden de kernwapenstaten en hun bondgenoten deze in het ontwerp-einddocument te herbevestigen.
- Denemarken probeerde zelfs te betogen dat de terminologie “catastrofale humanitaire gevolgen van het gebruik van kernwapens” niet juist is en er “geen overeenstemming over deze formulering” bestaat.
- Een aantal staten, waaronder Frankrijk en Rusland, waren niet bereid om een feitelijke verwijzing naar het VN-verdrag inzake het verbod op kernwapens (TPNW) te accepteren, ondanks het feit dat een meerderheid van de NPV-staten het verdrag inmiddels heeft ondertekend of geratificeerd.
- De Verenigde Staten betoogden dat er geen bestaande norm tégen kernproeven bestaat.
- China eiste dat elke verwijzing naar deelname aan toekomstige wapenbeheersings- kaders werd verwijderd.
- En een aantal NAVO-staten betoogde dat programma’s voor het delen van kernwapens (nuclear sharing) niet in strijd zijn met het Non-Proliferatie Verdrag! Dit om uitbreiding van de Franse atoomparaplu boven Europa mogelijk te maken.
Hoewel we het betreuren dat de onderhandelingen niet tot een eindresultaat hebben geleid, zou een document zonder inhoud de wereld ook niet veiliger hebben gemaakt. Het zou een poging zijn geweest om de internationale gemeenschap tevreden te stellen terwijl de kernwapenstaten hun arsenalen blijven behouden.
Het VN-kernwapenverdrag TPNW maakt juist werk van de ontwapeningsverplichtingen van artikel VI van het NPV die kernwapenstaten decennialang hebben genegeerd. Het stelt Humanitarian Impacts of Nuclear Weapons centraal door middel van getuigenissen van overlevenden en wetenschappelijk bewijs en biedt het juridische kader voor geverifieerde, onomkeerbare ontwapening. Kernwapenstaten en hun bondgenoten kunnen het TPNW niet langer negeren en tegelijkertijd verklaren dat ze zich houden aan de non-proliferatie bepalingen die ze actief ondermijnen.
Een wereldwijde meerderheid heeft zich duidelijk uitgesproken. Staten willen geen toekomst gebouwd op nucleaire terreur en de dreiging met of het gebruik van militaire actie tegen landen die ervan verdacht worden hun eigen nucleaire ambities te koesteren. Ze willen veiligheid gebaseerd op internationaal recht, diplomatie en medemenselijkheid. IPPNW staat achter die meerderheid en kijkt ernaar uit om zich bij hen aan te sluiten op de eerste Herzieningsconferentie van het TPNW in november dit jaar.