Het kernwapenverdrag is er!

Beste leden en begunstigers van de NVMP,

Dankzij de vasthoudende, soms levenslange inzet van velen, die gepaard ging met grote offers, kunnen we u  melden dat de 140 landen die sinds maart 2017 in de VN hebben onderhandeld zojuist een verdrag zijn overeengekomen dat kernwapens verbiedt.

DE TEKST VAN HET VERDRAG

Ook de NVMP heeft zich de afgelopen jaren  sterk gemaakt voor de totstandkoming van dit verdrag. Daarom willen wij u ook persoonlijk daarvan op de hoogte stellen.

VN stemmen in grote meerderheid voor een verbod op kernwapens

Wat is het belang van dit verdrag?

  • Het weerspiegelt de wereldwijd gedeelde afwijzing van nucleaire wapens
  • De catastrofale humanitaire impact van het gebruik van nucleaire wapens vormde de drijfveer achter de totstandkoming van dit verdrag. Het maakt nucleaire wapens zowel illegaal als immoreel.
  • Het verdrag borduurt voort op andere verdragen die wapens verbieden en vormt het sluitstuk voor het verbod op alle massavernietigingswapens.
  • Het proces van totstandkoming liet zien dat iedere staat verantwoordelijkheid draagt om een humanitaire catastrofe te voorkomen; het gebruik van nucleaire wapens houdt immers geen rekening met landsgrenzen.
  • Hoewel de kernwapenstaten de onderhandelingen boycotten, gaf een grote meerderheid van de landen aan dat ze voor een internationaal verbod zijn: meer dan 130 staten, waaronder Nederland, namen deel aan de onderhandelingen.
  • De impact van dit verdrag is groot, ongeacht of staten het verdrag meteen aanvaarden of nog niet, doordat nucleaire wapens een stigma krijgen en het verdere onderhoud, de ontwikkeling en het bezit van nucleaire wapens onacceptabel worden.

Vóór het verdrag stemden 122 landen, Singapore onthield zich en slechts 1 land stemde tegen: Nederland.

Als enige NAVO-land, met kernwapens op haar grondgebied, was de Nederlandse aanwezigheid bijzonder te noemen. Nederland mag geprezen worden om haar constructieve opstelling en bereidheid om als bruggenbouwer op te treden tussen de 122 verdragslanden en de kernwapenstaten. In een toelichting geeft Nederland aan dat haar ‘nee’-stem zeker niet betekent dat hier voor haar een eindpunt is bereikt. Nu het verdrag er is moeten we verder, Nederland zal zich blijven inspannen als bruggenbouwer en werken aan creatieve stappen om het kernwapengevaar in te dammen.

Het verbod op kernwapens

Q & A voor de media

Wat het verdrag doet

Verbod op kernwapens en gerelateerde activiteiten. Het wordt voor ondertekenaars van het verdrag verboden om zich met kernwapen gerelateerde activiteiten bezig te houden. Het verdrag verbiedt het gebruik, ontwikkeling, testen, productie, verkrijgen, bezit, voorraadvorming, overdragen, ontvangen, dreigen met gebruik, stationeren, installeren en inzetten van kernwapens.  [Artikel 1]

Verbod op hulp bij verboden activiteiten. Het verdrag verbiedt hulp bij verboden activiteiten. Ondertekenaars moeten dat interpreteren als een verbod op betrokkenheid bij militaire voorbereidingen en plannen van gebruik van kernwapens. Maar ook het financieren van de ontwikkeling en productie van kernwapens en het toestaan van kernwapen transporten door hun territoriale wateren of luchtruim. [Artikel 1]

De weg vrij maken voor kernwapenstaten om hun wapenvoorraden en -programma’s te elimineren. Het verdrag verplicht toetredende staten met kernwapens om deze wapens onklaar te maken, ontwikkelingsprogramma’s te stoppen en aansluitend alle wapens te vernietigen. Hiervoor moet een kernwapenstaat een plan indienen ter goedkeuring. Het verdrag verplicht landen met kernwapens op hun grondgebied om deze te verwijderen. [Artikel 4]

Verifiëren en bewaken van naleving van het verdrag door staten.  Het verdrag verplicht een verifieerbare, tijdsgebonden, transparante en onomkeerbare vernietiging van kernwapens, kernwapenprogramma’s en het implementeren van internationale waarborgingsovereenkomsten. De waarborgen kunnen na verloop van tijd strenger worden gehandhaafd, maar het verdrag verbiedt het verzwakken van maatregelen. [Artikelen 3 en 4]

Beschermen van slachtoffers en het milieu. Het verdrag verplicht staten om slachtoffers van kernwapens en nucleaire tests te beschermen en om het milieu te herstellen in gebieden waar schade is ontstaan door radioactieve straling. Ook vraagt het verdrag van staten om internationaal bij de dragen aan het implementeren en ondersteunen van het verdrag. Daarnaast verplicht het verdrag lidstaten om andere staten aan te moedigen zich bij het verdrag te voegen en moeten lidstaten voortgangsbijeenkomsten bijwonen. [Artikelen 6, 7, en 8]

Volgende stappen

Aanname. Het verdrag is, volgens planning, aangenomen op vrijdagochtend 7 juli.

Ondertekening. Het verdrag kan op 20 september 2017 worden ondertekend bij de Verenigde Naties in New York. [Artikel 13]

Inwerking treding. Vijftig staten moeten het verdrag ratificeren voordat het inwerking zal treden. Het ratificatieproces kan per staat verschillen, maar vraagt normaalgesproken om aanname door het parlement en een wet die het verdrag omzet in nationale wetgeving. Gedurende dit proces kunnen ook aanvullende maatregelen worden geformuleerd, zoals een verbod op de financiering van kernwapens. [Artikel 15]

Eerste bijeenkomst van lidstaten. De eerste bijeenkomst van lidstaten zal plaatsvinden binnen een jaar na het inwerking treden van het verdrag. [Artikel 8]

Betekenis en gevolgen van het verdrag

Delegitimeren van kernwapens. Dit verdrag is een duidelijk signaal dat een meerderheid van de wereld kernwapens niet langer accepteert. Zij beschouwen kernwapens als illegitiem en bouwen een nieuwe norm voor internationale omgang tussen staten.

Veranderingen in het gedrag van lidstaten en niet-lidstaten. Eerdere verdragen die een wapen verboden hebben tot concrete veranderingen geleid in het beleid en gedrag van staten- ook bij de landen die het verdrag niet ondertekenden. Voorbeelden hiervan zijn het verbod op clustermunitie en landmijnen en het zeerechtverdrag. Het verbod op assistentie zal een belangrijke rol spelen omdat dit gaat om het financieren en militaire planning voor het gebruik van kernwapens.

Voltooiing van verboden op massavernietigingswapens. Dit verdrag voltooit het werk dat begon in de jaren ’70  met het verbod op chemische wapens en in de jaren ’90 toen biologische wapens werden verboden.

Versterking van het Internationaal Humanitair Recht. Kernwapens zijn bedoeld om miljoenen burgers -niet militairen- te doden. Dit is een grove schending van het Internationaal Humanitair Recht.  Slechts weinigen zullen beweren dat een massaslachting van burgers acceptabel is. Er is geen manier om kernwapens te gebruiken die verenigbaar is met het internationale recht. Het kernwapenverbod zal de internationale normen en rechtsorde daarom versterken.

Beëindiging van de prestige die met proliferatie wordt geassocieerd. Bepaalde landen willen over kernwapens beschikken omdat ze dat beschouwen als prestige en juiste manier van machtsvertoon. Door een duidelijke signaal te geven dat kernwapens niet prestigieus zijn maar verachtelijk, is het minder aantrekkelijk om over kernwapens te beschikken.

Post a comment

You must be logged in to post a comment.