NVMP-JAARVERSLAG
2007

NVMP Gezondheidszorg en
Vredesvraagstukken
Adres Bosschastraat
17
3514
HN Utrecht
Telefoon (030)
272 29 40
E-mail office@nvmp.org
Internet www.nvmp.org
Betalingen Postbank
43.95.340
INHOUDSOPGAVE bladzijde
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
INLEIDING
DE VERENIGING
1. Het NVMP-ledenbestand
2. NVMP-bestuur
3. NVMP-bureau
4. Belangrijke
gebeurtenissen voor de NVMP in 2007
4.1 Tegen
clusterbommen
4.2 Standpunt
kernenergie
4.3 Nucleaire deal VS-India
4.4 Studentenactiviteiten. Target X
4.5 ICAN-campagne
4.6 Campagne 'Burgemeester voor vrede'
4.7 Onderwijsactiviteiten
4.8 NVMP/AVV-symposia
in 2007
4.9 Nieuwsbriefredactie
4.10 Activiteiten in de regio
5.
Internationale ontwikkelingen binnen IPPNW
BIJLAGEN
I Samenstelling bestuur, redactie
Nieuwsbrief, bureau, commissies
II
Financiën
INLEIDING
De NVMP houdt zich bezig met gezondheidszorg en vredesvraagstukken, zoals sinds een aantal jaren ook de ondertitel van NVMP luidt. De relatie tussen gezondheid, oorlog en vrede is duidelijk, oorlog en oorlogsvoorbereiding maken de mens ziek. Dit wordt sinds het begin van de huidige oorlog in Irak onderzocht door Medact. In Irak ondergaat de bevolking al vijf jaar de gevolgen van een oorlog, terwijl men amper bekomen was van de vorige
oorlog tien jaar eerder. Men heeft er dagelijks te lijden van het gebrek aan bijna alles. De infrastructuur in het land heeft ernstig te lijden van de huidige situatie. Daarnaast zijn er de zeer gevaarlijke situaties waarover dagelijks in de kranten berichten verschijnen, met
zelfmoordacties en bomaanslagen. Boodschappen doen kan al een hachelijke onderneming zijn. De voortdurende onveiligheid veroorzaakt psychische problemen, waarvoor nauwelijks enige behandeling mogelijk is. De lichamelijke gezondheid is gemiddeld achteruit gegaan. veel geneesmiddelen zijn moeilijk te verkrijgen. Voor de meeste mensen is behandeling daardoor niet optimaal mogelijk. Gecombineerd met de slechte omstandigheden in de
gezondheidszorg (gebrek aan alles, inclusief medisch personeel) is overleven sterk bemoeilijkt.
In sommige Afrikaanse landen gaat het niet veel beter, denk aan de miljoenen mensen die omgekomen zijn in Congo in de burgeroorlog van de afgelopen jaren. Ook daar is een groot gebrek aan eenvoudige hulpmiddelen. Nu is in Kenia het geweld losgebarsten.
En wat te denken van Darfur en al die andere gebieden waar geweld aan de orde van de dag is. Als altijd gaat het er in eerste instantie om dat een groep mensen zich niet erkend voelt of onheus bejegend. Later is nauwelijks meer duidelijk waarom het geweld is ontstaan, en is er een zich in stand houdende spiraal van wraak en wederwraak. De gewone burgers hebben meestal het meest te lijden, waarbij tegen vrouwen ook nog seksueel geweld als
oorlogswapen wordt gebruikt. De directe medische en sociale gevolgen van "eenvoudig wapengeweld" worden zichtbaar gemaakt in de Small Arms campagne van IPPNW.
Wat kan de NVMP doen als kleine organisatie aan diepgeworteld oorlogsgeweld? Een bescheiden, niet te hoogdravende opstelling is geboden. Als kleine organisatie moet je doelgerichte activiteiten ontplooien. Zo mogelijk aansluiten bij internationale campagnes als Burgemeesters voor Vrede en ICAN, waarbij wereldwijd een vuist gemaakt wordt tegen geweld en kernwapens. Maar ook het Leonardo da Vinci project en het onderwijs aan medisch studenten zijn projecten waarin het bovenstaande aan de orde kan komen. Deze activiteiten zorgen ervoor dat we weer een enthousiaste groep medische studenten hebben gekregen die komend jaar het volgende Europese IPPNW-studentencongres gaat organiseren.
Al met al toont dit jaarverslag een reeks van projecten en ontwikkelingen die de komende jaren veel van onze inzet zal verlangen.
Margreet Bakker, secretaris
D E V E
R E N I G I N G
1. Het NVMP-ledenbestand
In 2007 daalde het aantal leden/begunstigers van
de NVMP naar 1000.
Dankzij de steun van de leden en begunstigers
kunnen bestuur, commissies en bureau hun werk voor de vereniging doen. Dit
jaarverslag vormt daarvan een overzicht.
2. Het NVMP-bestuur
Het
Dagelijks Bestuur vergaderde afgelopen jaar tienmaal. Het Algemeen Bestuur kwam
zeven keer bijeen, zesmaal voor een reguliere AB-vergadering
en tijdens de ALV. Het bestuur verstuurde tweemaal een Bulletin naar de leden waarin verslag werd gedaan van de actuele
gebeurtenissen.
De rol van het Dagelijks Bestuur is vooral die
van coördinator die inventariseert welke zaken er spelen en deze doorschuift
naar de verantwoordelijke commissie, die vervolgens beoordeelt welke
activiteiten ontplooid moeten worden. Daarnaast heeft het DB enkele specifieke
taken zoals het uitbouwen van de samenwerking met de Vlaamse IPPNW-afdeling ‘Artsen voor Vrede’ (AVV), het organiseren
van een symposium op de Algemene Ledenvergadering, het afhandelen van
lopende zaken en het bewaken van vastgelegde protocollen.
3. Het NVMP-bureau
Het
NVMP-secretariaat, het administratieve hart van de
vereniging, bewaakt en ondersteunt de activiteiten van commissies, beheert
het ledenbestand, verzorgt en bewaakt in- en uitgaande informatie, ondersteunt
het Dagelijks Bestuur bij de uitvoering van besluiten, geeft voorlichting aan
informatievragers en houdt de documentatie en een homepage op internet bij.
De indeling van het secretariaatsbureau maakt het
mogelijk dat hier tevens alle bestuursvergaderingen en bijeenkomsten van
commissies plaatsvinden.
Een onderdeel van het bureau vormt het documentatiecentrum.
Hier is een overzicht van medisch-polemologisch
relevante literatuur, tijdschriften en artikelen te raadplegen.
Hans van Iterson is de vaste bureaumedewerker die
samen met de secretaris verantwoordelijk is voor
het functioneren van het bureau.
4.
Belangrijke activiteiten en gebeurtenissen binnen de vereniging
4.1 Nederlandse regering en clusterbommen
In december 2006 stuurde de NVMP een brief naar
de regering over de 'dubbele houding' van Nederland inzake clusterbommen. De
Noorse regering gaf blijk van meer betrokkenheid en organiseerde in februari
een internationale conferentie voor het uitbannen van clusterbommen.
Nederland was hierbij geen mede-initiatiefnemer. Sterker nog: Nederland had zelfs het conceptverdrag tegen clusterbommen niet ondertekend. Deze afzijdige rol verbaasde ons gezien de vooraanstaande rol die Nederland bij het landmijnenverdrag gespeeld heeft. Wij vroegen Nederland het gebruik, de opslag, de productie en het transport van clustermunitie te stoppen.
4.2 Standpunt kernenergie
Op zaterdag 2 juni hield de NVMP, na haar jaarlijkse Algemene Ledenvergadering in het Wilhelmina Kinderziekenhuis te Utrecht, een symposium over de relatie tussen kernenergie en kernwapens. De NVMP heeft in het verleden nooit hard stelling genomen tegenover kernenergie, de vraag was of aan het einde van de dag de positie helder zou zijn.
Bob van der Zwaan van het ECN schetste de intrinsieke problemen van kernenergie. Dit zijn:
1) Radioactief afval dat heel lang schadelijk blijft.
2) Nucleaire proliferatie, derhalve een veiligheidsrisico.
3) De kans op ongelukken zoals Tsjernobyl en Three Mile Island
De problemen zijn niet op te lossen maar wel te verzachten. Rianne Teule van Greenpeace bestreed dit, de gevaren van kernenergie en het afvalproblem zijn volgens haar onoplosbaar. SP-kamerlid Krista van Velzen benadrukte daarbij dat kerwapens en kernenergie twee takken van dezelfde boom zijn. Waarom ontwikkelt een olierijk land als Iran kernenergie? Diederik Samsom van de PvdA stelde dat kernenergie pas een optie wordt als er geen veiligheidsriscio's meer zijn, helaas liggen de oplossingen daarvoor nog steeds op de tekentafel.
Na het symposium formuleerde het bestuur het volgende standpunt:
Volgens de NVMP-Gezondheidszorg en Vredesvraagstukken is kernenergie
onlosmakelijk verbonden met de kernbewapeningsproblematiek.
Door veelvuldiger en grootschaliger gebruik van
kernenergie stijgt de kans op proliferatie van kernwapens. Het voorkomen van de
verdere verspreiding van kernwapens is een van de uitgangspunten van de
vereniging.
Daarnaast wil de NVMP wijzen op de catastrofale gevolgen voor de
volksgezondheid van een kernramp zoals deze zich in Tsjernobyl
heeft voorgedaan, of die van een terroristische aanslag op een kerncentrale.
Tenslotte zadelt het radioactieve afval ons, en meer nog de toekomstige
generaties, met een probleem op waarvoor, naar het zich laat aanzien, geen
afdoende oplossing voorhanden is. Het is niet denkbeeldig dat ook dit
afvalprobleem op termijn tot gezondheidsschade zal leiden.
4.3
Nucleaire deal tussen de Verenigde Staten en India
Samen met onder meer Greenpeace, Wise en Laka stuurde de NVMP half augustus een brief naar minister
Verhagen over het zogenaamde 123 Agreement
tussen de VS en India voor vreedzaam gebruik van kernenergie. Deze overeenkomst
maakt de handel van nucleaire materialen en technologieën tussen beide landen
mogelijk. Er wordt onder andere gesproken over levering van kernbrandstof en
technologie voor de opwerking van gebruikte kernbrandstof. Dit betekent dat
voor India, een onofficiële kernwapenstaat, mogelijk een uitzondering zal
worden gemaakt in de regels voor handel in nucleaire technologie.
Hoewel de overeenkomst spreekt van een scheiding van het militaire en civiele
nucleaire programma in India, zijn de risico’s groot dat technologie of
materialen in het niet onder safeguards gestelde
militaire programma terechtkomen. De technologie voor opwerking (waarbij
plutonium wordt afgescheiden uit gebruikte kernbrandstof) kan bijvoorbeeld
worden gekopieerd voor gebruik in het kernwapenprogramma. Ook kan India door de
levering van kernbrandstof uit de VS haar eigen voorraden gebruiken voor de
productie van kernwapens. Zowel het Internationaal
Atoomagentschap (IAEA) als de lidstaten van de Nuclear Suppliers Group (NSG) zullen nog
toestemming moeten verlenen voordat de overeenkomst kan worden uitgevoerd. Als
lid van de Nuclear Suppliers Group
draagt de Nederlandse regering mede verantwoordelijkheid voor de besluitvorming
met betrekking tot de overeenkomst waarvoor aanpassing van de ‘richtlijnen’ van
de NSG noodzakelijk is.
De gevolgen van de VS-India-overeenkomst voor het
internationale nonproliferatie-regime zijn
zorgwekkend. Het zou de doodsteek kunnen betekenen voor het toch al zwaar onder
druk staande Nonproliferatieverdrag (NPV). De
nucleaire deal tussen de VS en India zal de wapenwedloop tussen Pakistan en
India nieuw leven inblazen. India krijgt de beschikking over meer splijtstoffen
en kernwapens, waardoor Pakistan zich gedwongen zal voelen om zijn eigen
wapenarsenaal te versterken.
Wij vroegen in de brief de Nederlandse regering een verdergaande
verzwakking van het nucleaire nonproliferatie-regime
te voorkomen en stelling te nemen tégen aanpassing van de NSG-richtlijnen.
De nucleaire dreiging zal verder toenemen wanneer het stelsel van
internationale afspraken verzwakt.
4.4 Studentenactiviteiten - Target X
Sinds kort is er binnen de NVMP sprake van een sterk groeiend aantal studentenactiviteiten.

In april van dit jaar nam een drietal studenten
deel aan het IPPNW-studentencongres in Porto. Eind september fietste een
studente in Engeland mee met de 'Overriding Trident Tour'
als protest tegen de vernieuwing van de nucleaire Trident-onderzeeërs.
Begin november hielden
studenten in Rotterdam de eerste Nederlandse Target X-actie.
Target X-Rotterdam
Target X is een internationale awareness-campaign over nucleaire
wapens. De nucleaire dreiging is tegenwoordig groter dan ooit: veel
toonaangevende naties hebben een nucleair wapenarsenaal, vooral om hun macht
uit te drukken. De gevaren van kernwapens zijn enorm. Ook in Nederland liggen nucleaire wapens opgeslagen; een feit dat bij een
groot deel van de bevolking niet bekend is.
Het doel van Target X
is om de samenleving meer bewust te maken van de gevaren van nucleaire wapens
voor de volksgezondheid, er wordt geprobeerd de discussie over het onderwerp op
gang te krijgen onder de bevolking. Dit natuurlijk zonder de mensen een
politiek statement mee te geven.
De
uitvoering
Na maanden van voorbereiding was het op zondag 4 november
eindelijk zover: de allereerste Target X
in Nederland. Op de het kruispunt van de twee drukke winkelstraten, de Lijnbaan
en Korte Lijnbaan in het midden van Rotterdam, nabij Stadhuisplein, verzamelde
zich een groot aantal medische studenten, gekleed in witte doktersjassen.
Tijdens de wandeling naar de plaats waar Target X gehouden
zou worden, werd al veel aangedacht getrokken van het winkelende publiek: “een
grote groep ‘dokters’ die door de stad loopt, wat is daar aan de hand?”
Nadat de materialen, twee grote lappen rode stof, op de
grond waren bevestigd in de vorm van een ‘X’, kon het project om 13:00 uur van
start gaan. Vol enthousiasme, met een pak flyers in
de aanslag, stonden de studenten klaar om de voorbijgangers op de hoogte te
brengen over de medische gevolgen van nucleaire wapens.
Hoewel het natuurlijk erg moeilijk is om winkelend publiek
te onderbreken in hun zondagse winkelloop, waren erg veel mensen bereid om een
praatje te maken. In veel gevallen liep dit uit op interessante discussies,
over hoe groot de dreiging nu precies is, wat de gevolgen zijn op korte en
lange termijn en wie hiervoor verantwoordelijk zouden zijn. Discussies van meer
dan een half uur waren niet ongewoon.
Ook de media waren op de hoogte gebracht van het project en
uiteindelijk werden we geïnterviewd door Radio Rijnmond. Op maandag 5 november
werd dit op de radio uitgezonden.
Het
effect
Het project had een duidelijk effect op de deelnemende
studenten. Hun reacties over het project waren dan ook zeer positief.
De studenten vonden het project “inspirerend en
interessant”, het gaf een “goed gevoel iets voor anderen te doen” en de
studenten gaven aan dat het leuk zou zijn als het project in meerdere steden
zou worden uitgevoerd.
Ook op het winkelende publiek had het project effect. Onze
verwachting was dat vooral de autochtone bevolking interesse zou hebben in de
informatie die verstrekt werd. Reden hiervoor was dat het project dichtbij
eigen land zou zijn en daarom veel impact zou hebben.
Er werd echter iets anders waargenomen: vooral de allochtone
jonge bevolking bleek interesse te hebben in het project en wilde hier
graag iets mee doen.
Dit was een aangename verrassing, wat een aantal leuke
reacties van het publiek opleverde.
Reacties als “we moeten er wat aan gaan doen!” en “waarom is
dit ons niet eerder gezegd?” werden meerdere malen gehoord.
Rond half 4 werden de laatste flyers
uitgedeeld en de lopende discussies afgerond, om een einde te maken aan een
zeer geslaagd project.
Deze
enthousiaste groep jonge mensen zal het komende jaar in nog zes andere steden een Target X-actie organiseren. Ook hebben zij de organisatie van
het Europese IPPNW-studentencongres
volgend jaar op zich genomen.
4.5 ICAN: Nuclear Weapons the Final Pandemic
De
nieuwe IPPNW-campagne om het algemene publiek en
politici voor te lichten over de gezondheids- en milieuconsequenties van een
nucleaire oorlog heet International Campaign
against Nuclear Weapons. De eerste ICAN-conferentie
‘Nuclear Weapons the Final Pandemic’ vond op 3
en 4 oktober plaats in Londen.
Een boeiend congres, een van
de thema's behandelde de gevolgen van een ‘Regionaal
nucleair conflict’. De groei van
het aantal landen met kernwapens vergroot de kans op het gebruik van kernwapens
in een regionaal conflict. De gevolgen van een regionale kernoorlog zullen
allerminst beperkt blijven. Puinwolken kunnen ernstige klimatologische gevolgen
hebben. Door verduistering daalt de temperatuur op aarde, oogsten mislukken en
hongersnoden breken uit.
ICAN heeft als streefdoel om, samen met organisaties als ‘Burgemeesters voor Vrede’ de internationale politiek te bewegen om systematische en progressieve onderhandelingen te starten leidend tot een Nuclear Weapons Convention: een verdrag waarin stapsgewijs naar een kernwapenvrije wereld in 2020 wordt toegewerkt.
4.6 Burgemeesters voor Vrede
Een jaar geleden bezocht burgemeester Akiba van Hiroshima Nederland, ter gelegenheid van de plechtige herdenking van de uitspraak van het Internationaal Gerechtshof van 8 juli 1996 over nucleaire ontwapening. Hij was vergezeld van een internationale delegatie burgemeesters. Van het bezoek is een verslag gemaakt, waarin de belangrijkste toespraken en discussies over nucleaire ontwapening zijn opgenomen.
Ook werd tijdens dit bezoek de nieuwe campagne van Burgemeesters voor Vrede de '2020 Vision Campaign' gelanceerd. Burgemeesters voor Vrede vervullen als 'stem van het volk' daarbij een belangrijke rol.

Om de internationale kracht achter 'Burgemeesters voor Vrede' nog meer te bundelen werken we sinds dit jaar samen met het Europese Mayors for Peace-bureau in het Belgische Ieper.
Een eerste gezamenlijke activiteit was een ingezonden stuk begin december in Europese dagbladen waarin aandacht gevraagd werd voor de Amerikaanse kernwapens die nog steeds in diverse Europese landen liggen opgeslagen.
Ook in Nederland liggen nog altijd Amerikaanse kernwapens
opgeslagen, al weigert de
Nederlandse regering dit te erkennen. Het gaat om B61-bommen op de luchtmachtbasis
Volkel in Noord-Brabant.
Verder zijn er
voor 2008 plannen voor politieke
seminars in Brussel en Den Haag om deze zaak aanhangig te maken. Een
NAVO-beleid zonder afhankelijkheid van kernwapens moet mogelijk zijn. Afrika,
Australië, Midden- en Zuid-Amerika, delen van Zuidoost-Azië
zijn al kernwapenvrije zones, Europa
zou het volgende werelddeel kunnen worden.
4.7
Onderwijsactiviteiten
1: Keuzecursus VUmc
Gezondheidszorg en Vredesvraagstukken
De keuzecursus mocht zich met ongeveer 40 studenten ook in 2007 weer in een ruime belangstelling verheugen. Van hen heeft meer dan de helft – met name door de introductie van een heus tentamen, naast de mini-esssays en de grote scriptie die al langer mogelijk waren – ook de nodige studiepunten vergaard. Desondanks blijft financiering van de cursus een probleem, waarvoor hopelijk in de loop van 2008 een oplossing kan worden gevonden. Aan de evaluatie door de studenten zal het niet liggen. Die waardeerden zonder uitzondering de cursus bijzonder hoog en achtten het een zeer waardevolle aanvulling op hun – wat de studenten geneeskunde betreft en die vormen toch de bulk – meestentijds op het medisch-curatieve onderdeel van de geneeskunde gerichte studie. Een opening biedt een curriculum-verandering in het AMC waardoor nu 2e jaars studenten een bijvak van 10 ECTS moeten volgen ‘ter verdieping en/of verbreding van hun studie’. Dit heeft nu reeds geleid tot meer dan 40 AMC-studenten voor de cursus van 2008. Spijtig is dat aan het VUmc een tegenovergestelde proces heeft plaatsgehad. Daar hoeven studenten voor hun studiepunten geen enkele keuzevak meer te volgen. Het aantal inschrijvingen van studenten VUmc is dan ook nog nooit zo laag geweest. Daar staat echter door actievere werving buiten de geneeskundefaculteit, een aanmerkelijke stijging van andere studentengroepen tegenover, met name gezondheidswetenschappers.
2: Medical Peace
Work
De internetcursus Medical Peace Work – een door het Leonardo da Vinci-fonds gesponsord samenwerkingsproject tussen Noorwegen, Nederland (JWS, IFHHRO en NVMP), Duitsland, Groot-Brittannië en Slovenië met de Noorse universiteit te Tromso als trekker – is officieel geëindigd en in de praktijk op een haar na gevild. Verwachting is dat deze cursus over met name medisch georiënteerde maatregelen ter preventie van allerlei vormen van geweld in het voorjaar het World Wide Web zal verrijken.
3: Bijzonder hoogleraar Medische Polemologie
Het vorig jaar ingezette traject ter oprichting van een bijzonder hoogleraarstoel Medische Polemologie gaat gestaag verder, al is er door bezuinigingsperikelen bij de beoogde afdeling Metamedica aan het VUmc wel een plaatsingsprobleem gerezen. De contacten met Artsen zonder Grenzen, Rode Kruis en Stichting Vredeswetenschappen zijn echter gelegd en zullen in de loop van het jaar worden verhevigd en hopelijk verder geconcretiseerd. Evenals bij de keuzecursus geldt dat er wellicht profijt kan worden getrokken van het feit dat 2007 de VN van vredesonderwijs een speerpunt van beleid heeft gemaakt.
4.8
NVMP/AVV-symposia in 2007
*
NVMP-Symposium 'Kernenergie en Kernwapens, een Siamese tweeling?'
Op zaterdag 2 juni hield de NVMP, na haar jaarlijkse
Algemene Ledenvergadering in het Wilhelmina Kinderziekenhuis te Utrecht, een symposium over de relatie tussen
kernenergie en kernwapens. De NVMP heeft zich in het verleden nooit erg
duidelijk tegen kernenergie uitgesproken, de vraag was of we aan het einde van
de dag 'om' zouden zijn.
Bob van der Zwaan, ECN
De eerste spreker is Bob van der Zwaan, werkzaam bij het ECN (Energieonderzoek Centrum Nederland) te Petten en lid van de organisatie Pugwash, wetenschappers tegen kernwapens.
De centrale vraag in zijn betoog is: ‘Heeft kernenergie een rol bij duurzame energie?’
Om die vraag te beantwoorden moeten we eerst de huidige situatie rond kernenergie bekijken. Wereldwijd komt 17% van alle elektrische energie uit kernenergie, in Europa is dat zelfs 33%. Europa is daarmee goed voor de produktie van 40% van alle kernenergie in de wereld. Binnen Europa zijn er nochtans veel verschillen; zo vormt kernenergie in Nederland slechts een paar procent van de elektriciteitsopwekking terwijl het in Frankrijk om 80% gaat. Het punt is dus dat kernenergie nu eenmaal aanwezig is en dat het vanwege het afvalprobleem ook niet zomaar is weg te poetsen. De leeftijd van een kerncentrale bedraagt 15-30 jaar.
Wat zijn de intrinsieke problemen van kernenergie?
1) Radioactief afval dat heel lang schadelijk blijft.
2) Nucleaire proliferatie, derhalve een veiligheidsrisico.
3) De kans op ongelukken zoals Tsjernobyl en Three Mile Island.
Deze problemen zijn niet volledig op te lossen maar ze zijn zeker te ‘verzachten’.
Klimaatverandering
Dé uitdaging van de 21-ste eeuw is klimaatverandering. De co2-uitstoot is sterk toegenomen, hoe kunnen we die reduceren? Net als kernafval zou men co2, voor een deel, ondergronds kunnen opslaan, maar de kosten daarvoor zijn aanzienlijk. Kernenergie heeft het voordeel dat het geen co2 uitstoot. Daarnaast is het, naast waterkracht, de enige energiebron die momenteel breed wordt toegepast, het is dus niet een vorm van alternatieve energie die nog helemaal ontwikkeld moet worden.
Maar stel (hoewel onmogelijk): kernenergie wordt uitgebreid met een factor 10, wat levert dat dan op aan klimaatsverbetering? Dat zou betekenen dat de co2-uitstoot niet toeneemt maar op het huidige niveau gehandhaafd blijft. Kernenergie is geen panacee voor klimaatverandering maar kan voor een deel aan de oplossing bijdragen.
Er is vaak beweerd dat kernenergie een eindige energiebron is omdat de uraniumvoorraden beperkt zijn. Dat valt echter reuze mee, het is meer een kwestie van dieper graven. Dat kost weliswaar meer geld maar doordat brandstof voor een kerncentrale zo lang mee gaat is het op termijn toch rendabel.
Kortom, hoe duurzaam is kernenergie? Het heeft bewezen nu al duurzaam te zijn. Vanwege de klimaatsgevolgen zou het zelfs onverantwoordelijk zijn kernenergie uit te bannen.
Kernenergie...waarom niet?
Rianne Teule, van Greenpeace, ziet ook de problemen van klimaatverandering, maar kernenergie vormt daarvoor allerminst een oplossing. De problemen van kernafval, vervuiling, veiligheidsrisico’s, proliferatie en de hoge kosten zijn onoverkomelijk.
Het afvalprobleem is niet op te lossen, het blijft immers voor duizenden jaren radioactief, op die termijn kun je onmogelijk beweren dat de veilige opslag gegarandeerd is. Sterker nog, in Frankrijk zijn al lekkende vaten radioactief afval aangetroffen die pas 20 jaar lagen opgeslagen.
Gebieden rond Tsjernobyl en de Mayak-regio in de Oeral zijn door straling al onbewoonbaar geworden.
Veel schort nog aan de veiligheid van centrales, zo heeft Finland relatief nieuwe centrales met roestende reactorvaten. Een ander veiligheidsrisico zijn terroristische aanslagen. Leden van Greenpeace hebben zelf tamelijk eenvoudig een kernreactor kunnen beklimmen! Je moet er niet aan denken dat bij een terroristische actie een kerncentrale wordt opgeblazen.
Een ander risico is er bij landen in chaos; in Irak zijn na
de inval van de Amerikanen in 2003 nucleaire installaties door de bevolking
geplunderd. Vaten met het yellow cake (een
uraniumertsconcentraat) zijn leeggegooid en daarna voor drinkwater gebruikt.
Nucleaire energie belooft altijd oplossingen, schone reactoren, veilige opslag van het afval, maar in de praktijk komt daar weinig van terecht. Als we realistisch zijn dan is kernenergie too little, too late.
De werkelijke oplossing van het energievraagstuk en de gevaren van klimaatverandering ligt vooral in de efficiëntie van het omgaan met energie. Energiezuinige auto's, lampen, huizen, daarmee kun je 47% besparen op het huidige gebruik.
Dan blijkt dat in 2050 kernenergie verdwenen is en ook kolengestookte centrales tot het minimum zijn teruggebracht. Besparing en schone energiebronnen kunnen het probleem van klimaatverandering prima oplossen.
Twee takken van dezelfde boom.
Krista van Velzen van de SP moedigt ons aan een sterker geluid te laten horen tegen kernwapens en kernenergie. In Engeland is, door de Trident-onderzeeërs, de discussie in volle gang, maar in Nederland wordt nauwelijks aandacht besteed aan de kernwapen/kernenergie-problematiek. We zijn allemaal tegen kernwapens, maar hoe zit dat met kernenergie? De afvalproblematiek is onoplosbaar. Het winnen van uranium is schadelijk voor de gezondheid, het is een smerige business. Elke cent gestoken in kernenergie is weggegooid geld behalve als het gaat om het veilig opslaan van kernafval.
De IAEA is een slechte 'atoomwaakhond', want de hoofdmissie blijft: promotie van de peaceful atom. Die taken zijn niet te combineren. En is het niet op z’n minst vreemd dat het olierijke Iran zich richt op de ontwikkeling van kernenergie? Milieu- en vredesbeweging zouden bij deze problematiek moeten zoeken naar dwarsverbanden. Het gaat hier om twee takken van dezelfde boom.
Diederik Samsom
Aan Diederik Samsom, Tweede Kamerlid voor de PvdA, was de vraag voorgelegd: “Ziet de PvdA toekomst voor kernenergie, onder strikte voorwaarden?” Hij kon die kort met “Nee” beantwoorden.
Maar daarmee ben je er niet, zo moest ook hij toegeven. Welke argumenten spelen daarbij? Het beleid van de PvdA is gefundeerd op het onderkennen van de gevaren van klimaatverandering en het streven naar een onafhankelijke energievoorziening. Efficiënter met energie omgaan, 2% per jaar besparing, en in 2020 voor 20% afhankelijk van duurzame energie. Als kernenergie in dit plaatje wil meespelen moet het aan randvoorwaarden voldoen, te weten: geen veiligheidsrisico’s meer, uit kernafval worden eerst de gevaarlijke actiniden verwijderd voordat het wordt opgeslagen. Dan is kernafvalopslag nauwelijks gevaarlijker dan co2-opslag.
Maar...dat zijn oplossingen die op de tekentafel liggen en vόόr 2030 niet realiseerbaar lijken; tot die tijd is er dus geen rol voor kernenergie weggelegd. Maar Samsom geeft daarmee wel de ‘strikte voorwaarden’ aan waaronder kernenergie aanvaardbaar zou zijn.
*
AVV-Symposium. Vrede of Geweld: zit het in de genen?
Op zaterdag 24 november organiseerde Artsen voor Vrede
haar 6de wintersymposium ‘Vrede of geweld: zit het in de genen?’ in het
Vredescentrum te Antwerpen.
In de fraaie zaal hoorden de aanwezigen twee
verhelderende betogen waarin verhaald werd over het ‘beest in de mens’ en de
‘spermaoorlog’ om een eicel. Hieronder een verslag van een zeer boeiende dag
die ons nieuwe inzichten verschafte rond geweld, oorlog en vrede.
Bij de vraag ‘Geweld: zit het in de genen?’ moeten we allereerst kijken hoe de hersenen in elkaar zitten, zo opent Hans van der Dennen als eerste spreker de dag. Het stereotype beeld daarbij is het Bête Humaine en ‘de mens is de mens een wolf’. Maar waarom is dat een roofzuchtige wolf? Er zijn nog tal van denkbeelden over the beast within zoals ‘de primitieve wilde’ of de ‘killer ape’. Wat is er waar aan het populaire beeld van het ‘beest in de mens’, het idee dat er onder het vliesdunne vernis van de beschaving een gewelddadige en wrede bruut schuilgaat, of dat in het diepste van de menselijke psyche een sadistische psychopaat huist? Gedeeltelijk berust dit beeld op waarheid (!). Wanneer we laag na laag van de menselijke persoon zouden afpellen, als bij een ui, zouden we terechtkomen bij een gedeelte van de hersenen dat door Paul MacLean het ‘reptielenbrein’ wordt genoemd, een onderdeel van het limbisch systeem. Daar treffen we een egocentrisch en competitief ‘dier’ aan dat bezig is met de vier V’s: vreten, vechten, vluchten en vrijen, de algemene overlevings- en voortplantings functies.
De vier V-gedragingen worden als inherent plezierig ervaren. Onder bepaalde omstandigheden geldt dit ook voor destructie en razernij. Dit lustaspect aan geweld vinden de meeste mensen verbijsterend.
Geweld=oorlog?
Maar oorlog is vooral een vorm van ‘collectief geweld’. Bij oorlog kun je moeilijk spreken van ‘collectieve regressie’. Oorlog of genocide is een vorm van gedrag van veelal normale mensen georkestreerd door veelal normale leiders. Om dit te verklaren komen we toch weer bij het beest-in-de-mens-model.
De gedragsgenetica en heritabiliteit van verschillende (gewelddadige) agressievormen komen vervolgens aan bod.
Wat in het brein zit noemen we het agonistische systeem. Maar agressie staat niet gelijk aan geweld. Geweld tussen individuen is evenmin gelijk aan collectief geweld. En collectief geweld is nog geen oorlog. Om meer duidelijkheid te krijgen moet je onderscheid maken tussen ‘impulsieve agressie’ (blinde woede, huis- tuin- en keukengeweld) die vooral genetische oorzaken kent versus ‘instrumentale agressie’ (in koelen bloede), hier gaat het om ‘politiek geweld’ waarbij een minder genetische bijdrage geldt. Politiek geweld wordt bedreven door groepen of in naam van een collectief (burgeroorlogen, volksbewegingen). Haat en rancune tegen ‘de ander’ kan een oorzaak zijn. Een andere mogelijke factor is onze socialiteit, gehoorzaamheid aan autoriteit, loyaliteit, devotie aan de ‘goede zaak’ zoals een stam, natie of ‘ware’ religie of ideologie. Dat maakt oorlog voeren tot een ‘positieve eigenschap’, we proberen immers rechtvaardig te zijn. Tel daarbij op het vermogen van de mens om het morele universum te splitsen in ‘wij’ (goed en superieur) en ‘zij’ (slecht en inferieur) en doden van de ‘zijgroep’ wordt opeens eervol en lovenswaardig.
Er moeten dus heel veel factoren betrokken worden bij de verklaring van het totale geweldsspectrum bij de mens.
Oorlogszucht?
Zijn mensen van nature ‘oorlogszuchtig’? Zijn mannen ‘natural born killers’?
Oorlogszucht: de voors en tegens op een rijtje.
Enkele argumenten vóór.
- Er bestond al oorlog bij ‘primitieve’ volken die nooit contact hadden met de ‘buitenwereld’: de sterken moorden daar de zwakkeren uit.
- Er bestaat dikwijls ‘vechtlust’ bij de krijgers van veel ‘primitieve’ volken.
- Ook hedendaagse soldaten zijn soms bloeddorstig en maken zich schuldig aan oorlogsmisdaden.
Argumenten tegen zijn:
- Desertie is van alle tijden, men doet alles om oorlogsgeweld te ontlopen.
- Er bestaat een universele neiging tot verbroedering.
- Gevechtsmotivatie en opleiding draaien vooral om indoctrinatie en ordinaire dwang om van jonge mannen soldaten te maken. Op het slagveld heerst niet alleen angst om te sterven maar ook angst om te doden. Dwang en routinematig gedrag moeten deze angsten overwinnen.
- Er bestaat een natuurlijke remming op het doden van soortgenoten.
- 80% van de soldaten kun je karakteriseren als passieve vechters, 18-19% als defensieve en slechts 1-2% zijn actieve en offensieve vechters (de ‘Rambo’s’).
- Veel soldaten kampen naderhand met wroeging, spijt en schuldgevoelens resulterend in een Posttraumatisch stress syndroom (PTSS).
- Het veiligheidsdilemma: angstcomplex, mensen vechten omdat ze bang zijn voor elkaar en alleen denken veilig te zijn als ze hun buren uitmoorden.
De meeste volken lijken vrede te prefereren als zij het zich kunnen veroorloven, d.w.z. als ze het interne probleem: de heethoofdige krijgers beteugelen, en het externe probleem: met rust gelaten worden door buurvolken, kunnen oplossen. Waarom dan toch persistentie van geweld? Geweld wordt vaak beloond. Zeker niet vergeten dient te worden dat de staat nog steeds de grootste moordenaar is. Drie factoren spelen daarbij een rol:
- regimes met totalitaire macht,
- in combinatie met een ideologie of godsdienst,
- die bezig is met het scheppen van een utopie/paradijs op aarde.
Hierdoor stierven 40 miljoen mensen in de Sovjetwerkkampen. Dat heeft niets te maken met het ‘beest in de mens’ maar alles met de ‘mens in het beest’.
Ongevaarlijk,
maar niet onbelangrijk
Vervolgens
ging Tomas Baum in op ons thema: de band tussen
vredesonderzoek en darwinisme. Beide wetenschappen hebben eigenlijk hetzelfde
studieobject, namelijk het overleven.
Overleven als premisse van het
vredesonderzoek
Overleven
is niet alleen een centraal concept van het darwinistisch paradigma, maar was
tevens een zorg voor diegenen die de nucleaire ontwikkelingen na WO II volgden.
Vredesonderzoek ontwikkelde zich als een zelfstandig onderzoeksveld na de
Tweede Wereldoorlog. Het verzet tegen nucleaire wapens dat een centraal aspect
vormt van het originele programma van vredesonderzoek en de vredesbeweging, kon
en kan op minder algemene erkenning rekenen dan evolutieleer. Het denken van de
intellectuelen die dit verzet droegen, kreeg zelden voldoende invloed en
erkenning om verantwoordelijke beleidsmakers tot voldoende redelijkheid te
bewegen. Nochtans betreft het hier een zorg voor het overleven van de
menselijke soort in zijn geheel en een potentieel gevaar van apocalyptische
schaal. In het establishment van de vrije westerse wereld leek de logica van
MAD oftewel mutually assured destruction in de eerste plaats vreemd genoeg redelijker.
De logica was eigenlijk een paradox : om jezelf te verdedigen moest je bereid
zijn jezelf te vernietigen. De vroege ontwikkeling van vredesonderzoek vond
plaats tegen de achtergrond van de wapenwedloop tussen Oost en West.
Wapenbeheersing vormde een eerste echte agenda van het vredesonderzoek vanaf de
vroeg jaren vijftig. Tot en met het einde van de Koude Oorlog zouden twee grote
stromingen in vredesonderzoek blijven bestaan: enerzijds onderzoekers die zich
bezighielden met analyse van nucleaire en conventionele wapens en anderzijds
zij die zich bezighielden met structurele aspecten van geweld.
Bij het
einde van de Koude Oorlog was niet alleen de NAVO de weg een beetje kwijt. Ook
de vredesbeweging en vredesonderzoek diende zich te herbezinnen. De strategische
situatie was in sommige opzichten volledig veranderd. Tomas Baum
meent dat de vredesbeweging als beweging nog steeds de gevolgen draagt van deze
revolutie. Het mobilisatiepotentieel is fundamenteel gewijzigd. Ook het
vredesonderzoek paste zich aan aan de nieuwe
internationale politieke realiteit. De jaren negentig kenden een enorme opgang
van wat men nieuwe oorlogen noemde: interne conflicten en burgeroorlogen.
Vredesonderzoekers zijn zich bijgevolg meer en meer gaan richten op de
proliferatie van lichte wapens die in deze conflicten verantwoordelijk zijn
voor vele slachtoffers.
Aanvankelijk
werd in het onderzoek vrede slechts opvat als de afwezigheid van geweld in het
algemeen en (nucleaire) oorlog in het bijzonder. De combinatie van een
minimalistische agenda (het voorkómen van oorlog) en een positivistische
methode, maakt dat aanspraak op wetenschappelijkheid meer voor de hand ligt,
maar veel aspecten van het onderzoeksveld verdwijnen zo van de radar. Het is
mogelijk om een bredere en vooral diepere onderzoeksagenda na te streven die
culturele en structurele aspecten meeneemt in de analyse.
Het jaar 2007 betekende de 27e jaargang voor de NVMP/AVV Nieuwsbrief. De redactie bestond uit Margreet Bakker (NVMP) , Akke Botzen-Gramsma (NVMP), Hugo D’aes (AVV), Hans van der Dennen (NVMP), Hans van Iterson (NVMP), Eduard Kusters (AVV), Christien Mudde (NVMP) . Joop Pragt (NVMP) verliet aan het eind van het jaar de redactie. Wij zijn Joop dankbaar voor het werk dat hij al die jaren gedaan heeft. De redactie moet uitzien naar nieuwe medewerkers. Ideaal zou zijn als een jongere aan de redactie zou willen deelnemen. Eduard Kusters zorgde als hoofdredacteur voor een coördinerende functie. Hans van der Dennen nam de eindredactie voor zijn rekening. De samenstelling van de Engelse synopsis berustte zoals vanouds bij mevrouw Petti Moll-Huber. Heel veel dank is de redactie verschuldigd aan An Mercx die instond voor de correctie. Adri en Babette de Jong van Equipe Communicatie zorgden voor de vormgeving en de druk. Hans van Iterson nam de foto’s en de plaatsing van de artikelen op het internet voor zijn rekening.
De Nieuwsbrief verscheen viermaal. De redactie kwam vier keer samen, ofwel in het secretariaat van de NVMP ofwel bij Christien Mudde thuis in Rotterdam.
De voornaamste doelstelling van de redactie blijft, de onderlinge band tussen de leden te versterken en hen te informeren over de vredesbewegingen en oorlogen in het algemeen en de acties van IPPNW in het bijzonder.
Enkele onderwerpen uit de Nieuwsbrief van het afgelopen jaar:
- Kernenergie en kernwapens, een Siamese tweeling?, het symposium tijdens de NVMP-algemene ledenvergadering op 2 juni
- De rol van small arms in de geschiedenis van de VS
- Waarom naar Afghanistan?
- AVV-wintersymposium: ‘Vrede of geweld: zit het in de genen?’
- Actieve studenten met hun Target X-actie in Rotterdam
De Nieuwsbrief verschijnt met een tussenperiode van 3 maanden. Om meer bij de actualiteit te blijven werd via e-mail een ‘Forum’ opgericht. Het internet maakt het mogelijk een directe gedachtewisseling in een grote groep mensen te organiseren. Er zijn een vijftigtal ingeschrevenen. Spijtig is het dat in het afgelopen jaar de bijdragen van Karel Koster wegens beroepsbezigheden verminderd zijn.
Een blijvende zorg is de vraag of de Nieuwsbrief aan haar doelstellingen beantwoordt. De band tussen de leden versterken klinkt gemakkelijk maar is in de praktijk niet altijd gemakkelijk te verwezenlijken. Het nieuws uit de regio’s en de activiteiten van subgroepen zoals bv. de Mediation komt onvoldoende aan bod. Gelukkig is vooral in de laatste nummers de rol van de jongeren prominenter belicht.
De interactie met de lezer blijft onvoldoende. Het is logisch dat leden zich in sommige items niet terugvinden en er zich zelfs door geïrriteerd voelen. Hun mening terug laten horen aan de redactie zit er niet altijd in. Het aangewezen middel zou het Forum zijn maar dit is onvoldoende gekend of te omslachtig om te gebruiken.
Een ander punt is de wijze waarop de doelstellingen van NVMP/AVV kunnen bevorderd worden. Op dit ogenblik wordt vooral gefocust op de middelen. De overtuiging staat voorop dat wanneer het middel wordt verboden ook de gevolgen zullen verdwijnen. Veel aandacht is bijvoorbeeld gegaan naar landmijnen, clusterbommen, kleine handwapens, nucleaire energie,… en weinig naar het voorkomen van het intentioneel doden van mensen. Nochtans werden bij nationalistische zuiveringen in Kenia en Rwanda grote aantallen mensen gedood met knuppels en hakmessen en niet door gesofisticeerde wapens. Deze laatste veroorzaken wel veel doden tijdens zogenaamde vredesmissies. Hier dekt de naam niet altijd de inhoud. Tijdens het jaarlijks symposium in Utrecht maakte een politica, mevrouw Krista van Velzen , terecht de opmerking dat de onderafdelingen van IPPNW zich meer met politiek moesten bezig houden. De brieven aan de betrokken ministers over clusterbommen en over de stemmingen in de VN vallen hieronder, en leken enig resultaat te boeken. Zeker moet in die richting verder worden gewerkt.
Zoals de voorgaande jaren blijft meer kwaliteit een constante doelstelling van de redactie. Een reeks vaste rubrieken (Woord van de voorzitter, de reeks over hedendaagse oorlog, Uit de tijdschriften, de Column, Erflaters van de vredesbeweging) verhogen de herkenbaarheid en de identiteit van de Nieuwsbrief.
Tenslotte zou de Nieuwsbrief meer als instrument moeten gebruikt worden om onze ideeën te verspreiden, eventueel via het toesturen aan kranten en andere media. Dit is een taak van de besturen van NVMP en AVV.
Eduard Kusters
4.10
Activiteiten in de regio
Afdeling Groningen, Friesland, Drenthe
Ongeveer twaalf leden uit Groningen Friesland en Drenthe komen maandelijks bijeen op de eerste woensdagen van de maand in het ‘Praot-hoes’ van ‘Licht en Kracht’ te Assen.
De problematiek in de wereld lijkt nog even aan te houden. Zo hebben wij dus voorlopig nog reden tot samenkomst en stof ter bespreking.
De volgende onderwerpen / boeken kwamen ter sprake:
- Januari: Marten van Wijhe en Wirtjo Lawant over kleine wapens.
- Februari: Joop Pragt: Van Berkel: Academische illusies.
- Maart: Film de muur van M Alatar over het Palestijns-Israëlische conflict.
(Artikel in The Wall Street Journal , overgenomen in de NRC-HB van 20-1-'07)
Auteurs:
Henry A. Kissinger, ministerie van Buitenlandse Zaken 1973-1977
Geoge P Schultz, ministerie van Buitenlandse Zaken 1982-1989
William Perry, ministerie van Defensie 1994-1997
Sam Nunn, voormalig voorzitter van de senaatscommissie voor de strijdkrachten.
- Mei:: Ivan Illich over geneeskunst.
- September:. Marten van Wijhe: Filosofie van de vrede.
Bespreekt Concerned
philosophers for peace (annual conference).
- Oktober: Discussie over de oorlog in Afghanistan.
- November: Relatie kernenergie en kernwapens.
Bespreking n.a.v. symposium 2 juni 2007
Contactpersoon: Hans Bottema
Afdeling Rijmond
De afdeling Rijnmond is in 2007 vier keer bijeen geweest. In onze afdeling, die Rijnmond en Den Haag omvat, met een enkele deelnemer vanuit Leiden, zijn tien mensen actief. De opkomst varieerde van drie tot zeven mensen, duidelijk minder dan in voorgaande jaren.
In het verslagjaar hebben de hierna genoemde onderwerpen centraal gestaan, waarbij een aantal keren een korte inleiding is gehouden, gevolgd door discussie.
Daarnaast zijn belangrijke AB-stukken van de NVMP en IPPNW acties als I-CAN aan bod geweest.
· Artikel ‘De dienende dokter’ over de beperkte rol van artsen in de maatschappij. In de jaren ’70 zijn we van ons voetstuk afgestapt, met verlies van gezag. Had dit wel gemoeten? Wat is de meerwaarde dat wij ons als artsen bezighouden met bijv. kernwapens?
· Voortgang Medical Peacework, het onderwijsproject, door Henk Groenewegen.
·
Religie
en conflicten – wat is precies het probleem? Het probleem is de fundamentalistische religie, met diverse
uitwassen, zoals ook buiten de islam.
Beeldvorming heeft grote invloed: ‘extremisten’ of ‘vrijheidsstrijders’.
Respect voor elkaar is de kern.
·
Hoe meer
aandacht krijgen via de media voor relevante vraagstukken, als (angst voor)
geweld, terrorisme, kernwapens, enz.? Het idee van een advertentie is
overwogen, maar in beraad gehouden. Er is een aanleiding nodig, veel geld en
het blijft een eenmalige activiteit, terwijl wij vaker aandacht zouden moeten
vragen. Ook zouden wij Medisch Contact
beter kunnen benutten?!
· Werkgroep kernenergie- rapportage via Christien Mudde.
· Vredesmissie in Uruzgan, blijven of weggaan?
· Berichten van het Huis van Erasmus (virtueel vredeshuis in Rotterdam)
· De bijeenkomst in november is afgelast door de vele afzeggingen.
· Wel is er enthousiast meegedaan aan de demonstratie Target-X in november waarbij het Rotterdamse winkelpubliek werd uitgenodigd even stil te staan bij de gevaren van kernwapens. Een inspirerend moment, ook voor onze afdeling!
Contactpersoon: Carien Dagnelie
5. Internationale
ontwikkelingen binnen IPPNW
De Board van IPPNW realiseert zich maar al te goed hoe nodig een organisatie als IPPNW is. In 2007, het jaar tussen twee wereldcongressen, vond traditioneel een symposium + Board meeting plaats. Dit jaar is dit vrij groots opgezet binnen de deuren van de Royal Medical Society in London.
Er zijn een aantal beroemde klimatologen aanwezig die de link met een beperkte
nucleaire oorlog belichten, waarbij met name het voedselaspect (mislukte oogsten
tgv nuclaire winter-temperatuursdaling) belicht wordt. Dit nieuwe aspect trekt in het
jaar dat Al Gore furore maakt, iets meer media belangstelling dan gebruikelijk. Ook de
ICAN-campagne slaat in een aantal landen goed aan en zorg voor publiciteit,
waardoor er meer aandacht is voor de kernwapenproblematiek. De Zwitserse IPPNW zet
zichzelf op de kaart met een goed symposium over de Siamese tweeling: kernenergie
en kernwapens. Doordat Andi Nidecker dit op regeringsniveau weet te tillen (qua
sprekers) is er brede belangstelling en krijgt Zwitserland uiteindelijk in London tijdens
de Boardmeeting het wereldcongres 2010 toegewezen. Het wereldcongres 2008 in het Indiase Delhi, staat voor de deur en het allerbelangrijkste zal in deze tijd zijn en blijven: overleven.
Want hoe nodig ook onze missie, hoe beperkt wij zijn in het fondswerven, waardoor
de federatie als geheel op steeds lossere schroeven komt te staan, eigenlijk een
schande, een Nobelprijsorganisatie niet waardig. De crux zit hem met name in de
beperkte tijd en middelen die Board members hebben
Bijlage I
--------------------------------------------------
Samenstelling bestuur, redactie Nieuwsbrief,
bureau en commissies
Aftredend
Dagelijks Bestuur
H.O. Spanjaard (Herman) voorzitter 2009
M. Bakker (Margreet) secretaris 2011
A.W.F. Rutgers (Wijnand) penningmeester 2008
Algemeen Bestuur
S.V. Ramlochan
Tewarie (Shaniel) 2008
H.J. Groenewegen (Henk) commissie Onderwijs en Wetenschap 2008
F.H. Lopes da
Silva (Fernando) tot
05-2007
M. Parunovac (Michael) commissie Conflicthantering tot 05-2007
H.D.G. Tyssen (Mimi) commissie Conflicthantering 2011
L. van Bergen (Leo) vanaf
06-2007
K. Koster (Karel) vanaf
06-2007
Mahsa Montazeri commissie Studenten vanaf 06-2007
Annemieke Groen commissie Studenten vanaf 06-2007
International Councillors
H.O. Spanjaard
(Herman)
M. Bakker (Margreet)
Redactie Nieuwsbrief
J.M.G. van der Dennen (Hans) eindredacteur
J.A. Pragt (Joop) redacteur
H. D'aes (Hugo) redacteur
M. Bakker (Margreet) redacteur
A. Botzen-Gramsma
(Akke) vertegenwoordiger nieuwsbrief
in het bestuur
E. Kusters (Ward) hoofdredacteur
A.J.G.M. Mercx
(An) corrector
E.C. Mudde (Elly Christina) redacteur
Bureau:
J.R. van Iterson (Hans)
Commissie Conflicthantering:
Rob Smit Duyzentkunst
Tom Hanrath
Carol de Jong van Lier
Margret Kaandorp
Harky
Klinefelter
Emily
Pangalila-Ratulangie
Michael
Parunovac
Ton Postmes
Mimi Tyssen
Commissie Studenten:
Mahsa Montazeri
Annemieke Groen
Lori Postema