INLEIDING OP
Global
Health Education
Global Health
De arts van de 21e eeuw
kan zich niet meer isoleren van internationale medische
gezondheidsvraagstukken. Door globalisering is de wereld de laatste decennia
'kleiner' geworden. Ziekten stoppen niet bij grenzen, ziektebestrijding
evenmin.
Het huidige medische curriculum heeft nauwelijks
oog voor het internationale karakter van de gezondheidszorg. Door onderwijs
over mondiale gezondheidsvraagstukken krijgen geneeskundestudenten meer inzicht
in de medische gevolgen van armoede, sociaal-economische ontwikkelingen,
mensenrechtenschendingen en oorlog. Dit is essentieel om beter te kunnen
functioneren als arts in de multiculturele samenleving waarin patiënten uit
alle continenten kunnen komen. Ook kan dan beter worden bijgedragen aan het
maatschappelijke debat over de wijze waarop de gezondheid moet worden
verbeterd, hier en in ontwikkelingslanden.
Het Global Health
Educatie Project (GHEP)
Het Global Health Educatie Project (GHEP) streeft
naar het implementeren en integreren van onderwijs over 'global health' op alle acht medische faculteiten in Nederland in
het bestaande geneeskunde-onderwijs. Onderwerpen die aan de orde komen zijn
mensenrechten en gezondheidszorg, de medische gevolgen van oorlog en conflict,
en vraagstukken over sociaal-economische ontwikkeling en gezondheid. Speciale
aandacht hierin krijgt de rol van de gezondheidskundige medewerker. Ook wordt
gestreefd naar een uitgebreid en kwalitatief goed aanbod van keuzeonderwijs in global health .
Het GHEP is een samenwerkingsverband van de
Nederlandse Vereniging voor Medische Polemologie (NVMP; vereniging voor
Gezondheidszorg en Vredesvraagstukken), de Johannes Wier Stichting, Stichting
Wemos en de International Federation of Medical Students Associations (IFMSA).
Deze organisaties zijn al vele jaren individueel actief met het geven van
onderwijs aan artsen, geneeskunde studenten en andere gezondheidswerkers over global health.
GHEP sluit goed aan bij andere global health initiatieven opgestart door zusterorganisaties en
medische faculteiten in landen als Groot-Brittannië, Zweden, Finland, Duitsland
en de Verenigde Staten. De GHEP projectgroep wil haar doelstellingen bereiken
door een actieve samenwerking met enthousiaste medische studenten,
geïnteresseerde docenten, curriculumontwerpers, onderwijscommissies en andere
facultaire gremia.
De CD-rom
De CD-rom is bedoeld als demonstratie van global health lesmodules zoals die in
het medisch onderwijs gegeven kunnen worden. De aangeboden lesmodules dienen
als inspiratie voor docenten om global
health onderwerpen in hun bestaande onderwijs te integreren of integraal
als zodanig in gebruik te nemen. De aangeboden stof is een introductie op de
onderwerpen. De keuze van de onderwerpen is gebaseerd op de ervaringen en het
werkveld van de organisaties die deze hebben aangeleverd. De onderwerpen
sluiten aan op een actuele vragen of debat in de maatschappij.
De aangeboden thema’s zijn:
·
Gezondheidszorg en mensenrechten, aangeleverd door de
Johannes Wier Stichting;
·
Massavernietigingswapens en gezondheidszorg, aangeleverd door de NVMP;
·
Conflicthantering en mediation in gezondheidszorg, aangeleverd door de NVMP;
·
Gezondheid en armoede, aangeleverd door Stichting
Wemos;
·
Gezondheid en het bedrijfsleven, aangeleverd door
Stichting Wemos.
De CD-rom geeft per
thema diverse werkvormen, ieder in een aparte map. De verschillende lesmodules
zijn op zichzelf staand en kunnen onafhankelijk van elkaar gegeven worden aan
de hand van het aangeboden lesmateriaal. Wel is het materiaal zo gemaakt dat
het gemakkelijk in samenhang te gebruiken is. De modules zijn een basis voor
een lesvorm. Uiteraard kan een docent naar eigen inzicht de aangeleverde
onderwijsvormen gebruiken of aanpassen.
Plenaire presentatie
Voor een plenaire
presentatie is een tekst aangeleverd voor docenten, evenals voor de studenten.
Doel van de presentatie is vooral een introductie in het onderwerp met ruimte
voor discussies en vragen. Bij de docententekst is een bijbehorende powerpoint
presentatie te vinden.
Werkgroep
Om studenten intensiever
met de problematiek te laten werken, is bij iedere module behalve een
presentatie een werkgroepvorm gepresenteerd. In een aantal gevallen is dit een
rollenspel, maar dit kunnen ook discussievragen zijn of casuïstiek. Voor de
werkgroepvorm is meestal zowel een docentenhandleiding gegeven alsook
informatie voor de studenten.
Aanvullende informatie
De CD-rom bevat
bovendien een bijbehorende en aanvullende literatuurlijst en/of verwijzing naar
andere relevante informatiebronnen. Hiermee is het mogelijk de presentatie en
de werkgroep beter voor te bereiden of een schrijfopdracht voor de studenten
samen te stellen.
De Partners
IFMSA-NL is de Nederlandse tak van de “The International Federation of Medical Students' Associations”. (link naar www.ifmsa.org) Dit is een wereldwijde, niet-politieke federatie van geneeskunde studenten organisaties. Het doel van IFMSA is medische studenten inzicht laten verkrijgen in 'Global Health'. Dit doet zij door het organiseren van internationale uitwisselingen (op klinisch en onderzoeksgebied) en het opzetten van projecten omtrent onderwerpen zoals reproductieve gezondheid en AIDS, public health, mensenrechten, vluchtelingen- en vredesvraagstukken. In Nederland worden deze werkgroepen door actieve leden vertegenwoordigd op alle acht medische faculteiten, in de zogenaamde lokale comités.
De Johannes Wier Stichting is een mensenrechtenorganisatie van en voor artsen, tandartsen, verpleegkundigen en paramedici. Deze stichting houdt zich bezig met het thema gezondheidszorg en mensenrechten. Het centrale aandachtspunt is de specifieke verantwoordelijkheid van alle gezondheidswerkers voor de mensenrechten.
NVMP staat voor Nederlandse Vereniging voor Medische Polemologie, deze vereniging voor Gezondheidszorg en Vredesvraagstukken is opgericht in 1969. Zij is tevens de Nederlandse tak van de International Physicians for the Prevention of Nuclear War (link naar: www.ippnw.org) (IPPNW, Nobelprijs voor de Vrede 1985). In deze organisatiewerken zowel artsen, studenten als andere gezondheidszorg medewerkers samen om de gevolgen van conventionele, nucleaire, biologische en chemische oorlogvoering en oorlogsdreiging inzichtelijk te maken en deze op de politieke en maatschappelijke agenda te zetten.
Optimale gezondheid is een
universeel mensenrecht. Daar zijn alle landen, arm en rijk, het over
eens. Maar in de praktijk merken we er weinig van. Veel mannen, vrouwen en
kinderen in ontwikkelingslanden lopen dagelijks onnodige gezondheidsrisico’s.
En als ze ziek worden, kunnen ze geen beroep doen op goede zorg. Voor die
mensen komt Wemos op. Samen met organisaties in ontwikkelingslanden en met
steun van Nederlandse zorgverleners doen we wereldwijd een beroep op
regeringsleiders en beleidsmakers: health
for all.
Meer informatie of reactie
Indien u belangstelling,
vragen of opmerkingen heeft over het Global Health Educatie Project, het
ontworpen lesmateriaal of voor een specifiek relevant onderwerp kunt u contact
opnemen met de NVMP. Electronisch is de NVMP te bereiken op adres office@nvmp.org Omdat dit de eerste versie is
van geproduceerd lesmateriaal zijn alle reacties en feedback erg welkom!
Subsidieverleners
Het project wordt mede mogelijk gemaakt door de Nationale Commissie voor Internationale Samenwerking en
Duurzame Ontwikkeling (NCDO) Tevens wordt het project gesteund door
Haella Stichting en Stichting Studiefonds Medische Polemologie.
Amsterdam, november 2004