Tijdens de vergadering van het Algemeen Bestuur op 9 september
1997 werd het idee geopperd een `brainstormdag' te
organiseren. Dergelijke bijeenkomsten bleken in het verleden
immers zeer inspirerend te werken. Alzo werd besloten en
gekozen voor zaterdag 25 oktober. Hoewel de voorbereidingstijd
kort was, was de opkomst overweldigend. Het NVMP kantoor
puilde aan alle kanten uit.
Er waren een drietal inleidingen gevolgd door discussie. Na
een kort welkomstwoord van dagvoorzitter Auke van der Heide
kreeg Jannes Mulder het woord.
De wereld verandert. De vraag is of de NVMP daarop voldoende
inspeelt, aldus Jannes. Ook oorlogen zijn veranderd. Tot voor
kort had je overzichtelijke oorlogen met ideologische vijanden
en militaire leiders; het ging om een relatief ordelijke
oorlog tussen staten. Je kon er vanuit Nederland duidelijk
tegen protesteren. Tegenwoordig is er bij conflicten, zoals in
Somalië, sprake van totale oorlog; krijgsheren met hun
bendes huurlingen en etnische tegenstellingen spelen een rol.
Er zijn vluchtelingen in plaats van militaire gevangenen en
het conflict is binnenstatelijk. Vraag is wat kun je doen.
Niet veel meer dan een girale gift aan Artsen zonder Grenzen.
Dergelijk veranderingen in conflicten hebben consequenties,
ook voor de NVMP. Idealiter zou de NVMP aan preventie van
geweld moeten doen op momenten dat een conflict nog niet
daadwerkelijk is begonnen (pre-conflict peacebuilding).
Als je hier concreet mee bezig wilt zijn moet je natuurlijk
wel de indicatoren opsporen die een dreigend conflict
aankondigen. Volgens Jannes is een belangrijke indicator
sociale ongelijkheid. Binnen de gezondheidszorg heet dat
Sociaal Economische Gezondheids Verschillen (SEGV's). Zij
bestaan tussen verschillende regio's of bevolkingsgroepen. Je
hebt het dan in feite over `gezondheidseffectrapportage':
rapporteren hoe sociale ongelijkheid doorwerkt in de
gezondheid van mensen.
Hiermee zou je kunnen komen tot een zogenoemde Health
index waar in ontwikkelingslanden al mee gewerkt wordt.
Verschillen in gezondheid kunnen dan als een indicator gelden
voor onrechtvaardige verdeling en dus voor potentieel geweld
en conflicten.
Als je als medische groep wilt werken aan zo'n rapportage moet
deze aan tenminste twee voorwaarden voldoen:
1) Hij moet een politiek bruikbaar instrument zijn; als je een
gevaarlijke ontwikkeling constateert moet dit door hogerhand
serieus genomen worden en leiden tot daadwerkelijke
verbeteringen.
2) Er moet een draagvlak binnen de bevolking zijn; de mensen
moeten het als actiemiddel zien om een rechtvaardige
maatschappij op te bouwen met minder kans op geweld en
oorlog.
Wat nu is de rol van de NVMP hierbij?
1) De basis zou kunnen zijn dat de NVMP begint haar
onderwerpen te agenderen op KNMG-regiobijeenkomsten om ze zo
bespreekbaar te maken bij een grotere medische groep.
Voorbeelden zijn onderwerpen als: medische gevolgen van
landmijnen en een onderwerp als preventie van geweld en
oorlogen.
2) De NVMP moet vervolgens middels netwerken meer samen gaan
werken met andere organisaties om zo meer invloed uit te
oefenen. Rode Kruis, Johannes Wier Stichting, World Medical
Association zijn voorbeelden. Wat is het verbindende element
van deze organisaties?
Centraal element in ons denken zou ongelijkheid moeten
worden. Ongelijkheid als oorzaak van geweld en oorlogen.
Vervolgens krijgt de tweede inleider, Joop Pragt, het
woord:
Joop vraagt zich naar aanleiding van het verhaal van Jannes
af: wie gaat dit binnen de vereniging doen?
Momenteel is het zo dat de NVMP-activiteiten voortkomen uit en
plaatsvinden binnen afdelingen en commissies, voorbeelden zijn
de Cassini-sonde en de vervuiling van de Barentszee.
Centraal punt bij een heroriëntatie is `hoe betrekken we
er onze leden bij, wie gaat het doen?' We moeten oppassen dat
we ons niet vertillen.
De laatste inleider is Michael Parunovac.
Michael is van mening dat het van groot belang is dat we
vanuit onze medische achtergrond voor onze leden aanspreekbaar
zijn. Dat is onze leidraad en geloofwaardigheid naar
buiten.
Als je kijkt naar de NVMP-statuten wordt daarin wel het WHO
streven naar bevordering van welzijn aangehaald maar we moeten
het niet te ver zoeken. We moeten het toch zelf doen en
uitkijken dat we niet teveel hooi op onze vork nemen. Beperk
je ook vooral tot je vakgebied, de medische professie.
Een voorbeeld van een onderwerp dat nu populair is is
`Conflicthantering' maar dat wil niet zeggen dat de
onderwerpen uit het verleden minder belangrijk zijn geworden.
Onze kracht ligt in professionaliteit en deskundigheid.
Samenwerken met andere organisaties is goed maar moet niet ten
koste van onze eigen identiteit gaan.
Het belangrijkste is NVMP-leden actief te krijgen binnen onze
commissies, men is tenslotte lid vanwege de inhoud. Een
voorbeeld van een project dat zich goed leent om onze
onderwerpen en identiteit onder de aandacht te brengen is de
Hague Appeal for Peace in 1999.
Discussie
Met zulke verschillende inleidingen was een pittige discussie
onvermijdelijk.
Natuurlijk hebben de bestaande items niet aan kracht ingeboet
maar moet je je ook niet breder oriënteren, zo nodig in
samenwerking met andere organisaties? Andere aanwezigen
benadrukken het belang van de NVMP-identiteit en de bestaande
doelstelling.
In deze maken de aanwezige studenten een belangrijke
opmerking: als zij medestudenten willen activeren is het nodig
dat zij zich bezighouden met een breed scala van onderwerpen
waarbij zo goed mogelijk op de actualiteit ingespeeld wordt.
Alleen zo krijg je de aandacht van een druk- bezette student.
Als studenten nemen zij deel aan besturen van diverse
organisaties, variërend van Amnesty International tot
NVMP, om zo de krachten te bundelen.
Ook tijdens de evaluatie van deze brainstormdag door het AB op
30 oktober kwam het vraagstuk van oorspronkelijke identiteit
versus verbreding als centraal element naar voren. De
brainstormdag heeft ons weliswaar vrijheid van handelen
gegeven, we mogen ons met een breder gedachtengoed
bezighouden, maar de vraag is wie met welke onderwerp aan de
slag wil gaan. Een instrument hierbij is samenwerking met
andere organisaties en dan vooral op `ad hoc basis', je moet
ze gebruiken als je ze nodig hebt maar geen dwingende
overlegvorm aangaan. Een ander middel om meer mensen actief te
krijgen is een hernieuwde ledenenquête. Mensen kunnen
daarin aangeven welke onderwerpen hen het meest interesseren
en waar ze zo mogelijk aan bij willen dragen.
Tenslotte lijkt de Hague Appeal for Peace 1999 een
ideale activiteit om een medisch platform van verscheidene
organisaties bij op te zetten.
Hans van Iterson