Nieuwe techniek

Delfts patent op aanmaak

radio-isotopen

In de vorige nieuwsbrief besteedden wij aandacht aan de bezwaren rond hoogverrijkt uranium (HEU) en de medische wereld. Voor de productie van radio-isotopen voor medische doeleinden wordt HEU gebruikt met als gevolg: radioactief afval dat bruikbaar is voor een kernwapen. De NVMP schreef samen met Stichting Laka hierover een brief naar het NRG (Nuclear Research & consultancy Group) in Petten, de belangrijkste producent van medische isotopen in Europa. Wellicht overbodig want er gloort hoop aan de horizon.

Wereldwijde tekorten aan radio-isotopen voor kankeronderzoek kunnen dankzij een nieuwe Delftse techniek voorkomen worden, meent professor dr. Bert Wolterbeek van het Reactor Instituut Delft (RID). Bert Wolterbeek, verbonden aan de Technische Universiteit van Delft, denkt een alternatief gevonden te hebben voor de productie van radio-isotopen, zo heeft de TU onlangs bekendgemaakt.

Het was de laatste dagen wereldnieuws: ziekenhuizen kampen met een tekort aan radio-isotopen waardoor patiënten langer moeten wachten op kankeronderzoek. Slechts een handjevol reactoren in de wereld maakt het isotoop, technetium-99m, waarmee jaarlijks zo’n veertig miljoen patiënten behandeld worden. Drie van die fabrikanten leveren nu niet meer wegens onderhoudswerkzaamheden, waaronder ook Europa’s belangrijkste fabriek, de reactor in Petten.

Extra isotoopfabrikanten zouden de kans op tekorten aanzienlijk verkleinen. Maar voor het huidige productieproces is verrijkt uranium nodig. En dat is nu net een stof waar je, vanwege non-proliferatieverdragen, als fabrikant niet aankomt zonder speciale vergunning. Bert Wolterbeek werkt aan een radicale oplossing voor dit probleem. Hij ontwikkelt een methode om het gewilde isotoop te maken zonder uranium. Als deze experimenten industrieel toepasbaar zijn, kunnen veel meer fabrieken de stof maken. “Technetium-99m, de stof waar het allemaal om draait, wordt nu gemaakt door hoogverrijkt uranium te splitsen”, legt Wolterbeek uit. “Een van de producten die ontstaan, is het radioactieve molybdeen-99, de grondstof voor technetium-99m. De fabrikanten leveren dit molybdeen vastgezet in staafjes aan ziekenhuizen. Een ziekenhuis kan een week lang het technetium-99m-isotoop ‘oogsten’ uit zo’n staafje, doordat het molybdeen-99 ter plekke langzaam tot technetium-99m vervalt.” Maar molybdeen-99 kan ook worden gemaakt uit molybdeen-98, een stabiel isotoop van natuurlijk molybdeen, een stof die mijnbouwbedrijven uit de grond halen. Wolterbeek heeft een techniek gepatenteerd waarbij hij deze grondstof beschiet met neutronen om er molybdeen-99 van te maken. De molybdeenatomen worden door een neutronenbotsing niet alleen ‘geactiveerd’, maar door de overgedragen energie ook losgeschoten van de omringende atomen. Het zo verkregen molybdeen-99 lost daardoor op in water. Hierdoor kan het isotoop in hoge concentratie gewonnen worden. En dat is cruciaal. Wolterbeek: “De activiteitsconcentratie van het radioactieve materiaal moet hoog zijn, anders moeten patiënten een te hoge chemische dosis toegediend krijgen voor een helder bestralingsplaatje.”

Wolterbeek wil samen met Urenco proberen om het proces op te schalen.

Hoofd van de afdeling Stable Isotopes van dit opwerkingsbedrijf, ir. Charles Mol, verwacht met de Delftse techniek een ‘heel interessante markt’ aan te kunnen boren. Volgens hem is men wereldwijd naarstig op zoek naar alternatieve productiemethodes, omdat aan het gebruik van hoogverrijkt uranium vroeg of laat een eind komt wegens het risico dat het in verkeerde handen valt en er kernwapens mee gemaakt worden. “Een andere reden”, zegt hij, “is dat bij het huidige productieproces ontzettend veel radioactief afval ontstaat. En een eventuele alternatieve methode met laag verrijkt uranium is mogelijk nog smeriger.”

Published by Sunny September 11th, 2008 in Striking News.

http://www.medicalfacts.nl/2008/09/11/delfts-patent-op-aanmaak-radio-isotopen/

NRG

De heer Kevin Charlton

Postbus 25

1755 ZG Petten

Amsterdam, 09-09-2008

Geachte heer Charlton,

Onze organisaties, Ned.Ver. voor Medische Polemologie (NVMP, gezondheidszorg en vredesvraagstukken) en Stichting Laka (documentatie en onderzoekscentrum kernenergie) zouden graag informatie ontvangen met betrekking tot het gebruik van HEU (Highly Enriched Uranium (HEU) bij de productie van medische isotopen. De NVMP is de Nederlandse afdeling van IPPNW (International Physicians for the Prevention of Nuclear War) die in 1985 de Nobelprijs voor de Vrede kreeg. IPPNW voert een wereldwijde campagne om de gebruikte hoeveelheden HEU te minimaliseren. Met HEU in handen van kwaadwillenden kan een eenvoudige atoombom gemaakt worden. Conversie van HEU naar LEU is daarom wenselijk en tegenwoordig gelukkig mogelijk en betaalbaar.

In verband met een in de jaren negentig genomen besluit door de Amerikaanse regering is de brandstof van de Hoge Flux Reactor, in beheer van de Nuclear Research Group (NRG), in 2006 van hoogverrijkt uranium (93%) inmiddels omgezet naar laagverrijkt uranium (18%).

Wereldwijd hebben tal van onderzoeksreactoren deze conversie van reactorbrandstof ondergaan. Het niet noodzakelijk gebruik van hoogverrijkt uranium (HEU) is daarmee fors terug-gedrongen.

Het gebruik van HEU wordt nog wel op kleine schaal gebruikt voor de productie van medische isotopen die noodzakelijk kunnen zijn bij de bestrijding van kanker. Meer specifiek: Hoeveel HEU wordt er jaarlijks gebruikt op targets die bestraald worden voor de productie van medische isotopen? In het Noord-Hollands Dagblad van 25 augustus 2006 bericht uw onderneming dat het zou gaan om “flink wat kilo’s” op jaarbasis. Kunt u exact aangeven om welke hoeveelheid het gemiddeld gaat op jaarbasis? Kunt u tevens aangeven hoeveel HEU er wordt gebruikt per target, hoeveel HEU achterblijft na bestraling van de target, hoeveel HEU per jaar wordt aangeleverd per transport, en hoeveel HEU per jaar wordt afgevoerd per transport voor opwerking. Tenslotte, kunt u aangeven waar de bestraalde HEU targets

worden opgewerkt?

Gaarne zijn wij bereid een en ander toe te lichten in een persoonlijk gesprek om zienswijzen en verschillende invalshoeken beter op elkaar af te stemmen.

Hoogachtend,

Herman O. Spanjaard, bedrijfsarts

Nederlandse Vereniging voor Medische Polemologie (NVMP)

Ing. H. van de Keur, Stichting Laka